Redacties investeren te weinig in berichtgeving over Europa

Nicolas Cornil
Published on Wednesday 140430
Waarom haalt de Europese Unie zo moeilijk de Vlaamse kranten en televisie? Rob Heirbaut (VRT) en Caroline de Gruyter (NRC) vinden dat redacties niet genoeg investeren in onderlegde EU-verslaggevers.

Caroline de Gruyter, EU-verslaggeefster van het Nederlandse NRC Handelsblad, is het eens met haar VRT-collega Rob Heirbaut: er zijn te weinig journalisten per redactie die zich toeleggen op de actualiteit van de Europese Unie. Moderator Ton van Lierop (VRT) probeert in het Vlaams-Nederlandse Huis deBuren de hele avond te peilen hoe erg de situatie is. De Gruyter ziet het eerder somber in. 'Hoewel de EU veel complexer geworden is met meer wetgeving en meer conflicten, is het aantal gespecialiseerde verslaggevers afgenomen. Bovendien sturen alle politici tegenwoordig tweets. Je zou dus net méér mensen nodig hebben.

Fouten in Vlaamse kwaliteitskrant

Heirbaut pleit voor een studiereis naar Brussel tijdens de opleiding tot journalist. Die zou de redacteurs de werking van de EU beter moeten leren kennen. Hij wijst op het gevaar van slecht geïnformeerde journalisten. 'In een Vlaamse kwaliteitskrant die ik niet nader wil noemen las ik op dezelfde dag twee flagrante fouten. Plots was het de Europese Commissie die stemde over wetgeving rond gsm-laders in plaats van het Europees parlement. Frontex werd een private bewakingsfirma in plaats van een EU-agentschap. Het is goed om één redacteur te hebben die Europa opvolgt, maar samenwerking is nodig als controle.' De Ruyter beaamt die gebrekkige kennis. 'Er zijn redacteurs bij ons die het verschil niet kennen tussen de Raad van de EU en de Europese Raad.'

Lezers zijn niet per se ongeïnteresseerd, maar hebben een aanknopingspunt nodig om artikels over Europa te lezen. De Gruyter lijkt de schuld bij tabloids en de politici zelf te leggen. 'Het gaat in de media steeds meer over schandaaltjes in plaats van over serieuze thema's. Tabloids pikken die zaken verkeerdelijk op bij persagentschappen. Bovendien zijn politici bang om tijdens nationale verkiezingen de EU te verdedigen in hun eigen lidstaat.'

Heirbaut haalt de sterk geïndividualiseerde Europese berichtgeving aan. 'Bij de VRT produceren we nieuws voor een Vlaams publiek en gaan we de gevolgen voor de Vlamingen belichten. Op Europese toppen zie je 28 verschillende versies van hetzelfde verhaal. Zelfs de berichtgeving van de VRT en de RTBF verschillen onderling van elkaar, wanneer het over materie gaat die relevanter is voor Nederlands- of Franstaligen.'

Vlaamse kijker heeft bekende gezichten

Heeft elk land niet gewoon een eigen journalistieke cultuur? 'Bij de Financial Times zie je Britse reflexen die verschillen van die in Franse en Duitse kranten. Als je de FT leest ben je het met de ene econoom eens. Als je naar France 2 kijkt of de Frankfurter Allgemeine leest ben je het eens met de andere. De eurocrisis heeft dit fenomeen versterkt en zo leer je Europa begrijpen', aldus de Gruyter. 'De publieke ruimte in Europa is beperkt, want de politiek is nationaal gebleven. Redacties interviewen geen Europese parlementsleden van andere lidstaten. Nederlandse politici geven bovendien niets om wat een Spanjaard denkt. Die verkiest hen dan ook niet.'

Heirbaut zegt iets typisch Vlaams op te merken. 'Wij hebben ankerpunten in de EU zoals Herman Van Rompuy, Karel De Gucht en Guy Verhofstadt. Die maken het gemakkelijker om de Vlaamse kijkers het gezicht van Europa te tonen. Nederlanders hebben er minder.' Collega de Gruyter repliceert. 'Dat is waar, maar wij hebben eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem, bijgenaamd Den Dijs. Hij is nu eens een van de zeldzame ministers die zijn best gedaan heeft om de EU in zijn eigen lidstaat uit te leggen en te verdedigen.'