Inge Vrancken op eerste Masters of Media: ‘Je kunt het je niet veroorloven om fouten te maken’

Lars Puttaert
Published on Wednesday 171011
Volgens Inge Vrancken moet nieuws snel, maar vooral juist zijn.
Inge Vrancken, hoofdredactrice van het VRT-journaal, was dit jaar de eerste gast in de reeks Masters of Media van de Erasmushogeschool Brussel. Ze praatte over berichtgeving in tijden van terreur, over accuraatheid versus snelheid en over burgerjournalistiek.

De Erasmushogeschool Brussel organiseerde vorig jaar voor het eerst de reeks Masters of Media. Ook dit jaar komen drie topfiguren uit de media praten vanuit hun ervaring. De eerste in het rijtje Masters of Media was Inge Vrancken, hoofdredactrice van het VRT-journaal en experte Midden-Oosten. Ze kwam vertellen over terreurberichtgeving, snelheid versus accuraatheid en over burgerjournalistiek.

‘Wij geven onze studenten Journalistiek drie keer de kans om een mediafiguur te leren kennen’, zegt opleidingshoofd Patrick Pelgrims trots. ‘Dichter bij de essentie van journalistiek kom je niet.' Docente Journalistiek Ria Goris introduceerde Vrancken bij de studente: ‘Inge Vrancken is niet de eerste de beste. Als klein meisje droomde ze van een beroep als dierenarts, maar ik ben blij dat ze die droom heeft vervangen door de journalistiek. Ziehier de leading lady van het journaal!’

'Dichter bij de essentie van journalistiek kom je niet.'

Inge Vrancken schetste het belang van burgerjournalistiek: ‘De Arabische Lente in Tunesië begon al in december 2010, maar wij wisten dit pas in januari 2011 via een foto van de toenmalige president Ben Ali die het slachtoffer bezocht. Meteen daarna werden massaal veel filmpjes gedeeld van Tunesische Belgen.’

Vrancken waarschuwde er wel voor dat niet alle bronnen even betrouwbaar zijn. ‘Na de Arabische Lente bleek dat we ook burgerjournalistiek konden gebruiken in Syrië, anders konden we niet alles brengen. De grote vraag was of alle informatie die we via burgerjournalistiek binnenkregen, wel klopte. Nee dus. Neem het geval Osama Bin Laden: op het internet verschenen foto’s waarop Bin Laden dood werd afgebeeld, als bewijs dat hij door de VS was gedood. Al snel bleek dat het een bewerkt fotocompilatie was. Het is dus zeer belangrijk om alles te blijven checken.’ Dankzij onder meer Google Maps en Street View kan een journalist beelden of informatie op het web verifiëren. ‘We schakelden ook al Syriërs in om het taalgebruik te verifiëren,’ zegt Vrancken. ‘We kunnen het ons niet veroorloven om fouten te maken. Wat ons onderscheidt van de sociale media? Dat onze informatie moet kloppen! Goed of slecht? Ik ben blij dat die User Generated Content bestaat.’

De informatiestroom via sociale media maakt het werk van journalisten er niet makkelijker op. Je wordt als journalist al snel blootgesteld aan manipulatie. Maar tegelijk kunnen burgerjournalisten ook informatie brengen die je anders nooit zou hebben. Vrancken noemde en toonde het voorbeeld van Channel Four. Die omroep leidt burgerjournalisten op om professioneel te werken en dat leidt soms tot heel aangrijpende reportages zoals na een bombardement in Aleppo.

 

Vrancken heeft een heel duidelijk kijk op de race tussen accuraatheid en snelheid is Vrancken zeer duidelijk: ‘Graag snel én juist. Maar bij ons wint accuraatheid het van de snelheid. We moeten vooral zeker zijn. Fout nieuws kan je nooit meer rechtzetten. Het principe check en dubbelcheck blijft hetzelfde: één bron volstaat niet. Ook het onderscheid tussen feiten en commentaar moet duidelijk zijn.’

'We moeten vooral zeker zijn. Fout nieuws kan je nooit meer rechtzetten.'

Sinds de aanslagen maakt terreur deel uit van het nieuws. ‘Wat kunnen we doen om te zorgen dat mensen er niet door afgeschrikt worden?’, vraagt Vrancken zich af. ‘Het voorbije jaar hebben we hier veel over gediscussieerd. Het probleem is dat we zo altijd snel mogelijk moeten beslissen. Neem de aanslagen in Brussel in 2016: we waren al om kwart voor negen op antenne, alles werd live uitgezonden, dus er was soms te weinig tijd om ethische keuzes te maken. Wel spreken we op de redactie af om geen slachtoffers van dichtbij te laten zien. We laten ook niemand in beeld sterven.’

Of er uit al die terreur ook iets moois kan groeien? ‘Ja, het klinkt clichématig, maar het brengt mensen bij elkaar, zegt Vrancken. ‘Terreur heeft een grote impact op mensen maar het brengt ze ook bij elkaar en mensen kunnen er kracht uit putten. Als er een reden is waarom mensen soms afhaken en niet meer naar Het Journaal kijken, is het omdat ze de indruk krijgen dat er alleen maar slecht nieuws is.’